Historyjŏ i kultura · Film i ksiōnżki · 7 min

Chop, kery rozbiōł bank

Ôszust, tajny system, niyzwykły tydziyń i piosnka z music-hallu, kero przeżyła ich wszyjskich.

Krōtko ôdpowiydź

Charles Wells rozbiōł bank w Monte Carlo pŏrã razy w 1891 dziynki seryji szczyńścio i systemowi, kerego nikej niy wyklarowoł. Piosnka napisano ô nim w 1892 zrobiyła z „rozbicio banku” powiedzynie. Tyj samyj zimy stracił czyńść pieniyndzy nazŏd i siedzioł lata w heresztach za ôszustwa.

piyrszŏ wizyta
lipiyń 1891
wygrana
≈ £40 000 za piyńć dni
piosnka
Fred Gilbert, 1892
wyrok, 1893
ŏsiym lŏt

Fto to bōł

Charles Deville Wells (1841–1922) bōł inżynierym i seryjnym ôszustym, kery zbiyrŏł ôd inwestorōw pieniōndze na wynŏlazki, kerych niy było. We lipcu 1891 prziszeł do Monte Carlo z £4 000 takich pieniyndzy. Bez piyńć dni pŏrã razy rozbiōł bank, kej wyczerpoł rezerwã gotōwki stołu, i podug swojij relacyje wyjechoł z kole £40 000, dzisiej pŏru milijōnōw funtōw.

Wells rozwijŏ plany wynŏlazku, kerego niy ma, a inwestor przesuwŏ ku niymu pieniōndze.

Ruletka w Monte Carlo

Co naprŏwdã robiōł

A Daily Telegraph report of 9 November 1891, reproduced by biographer Robin Quinn, described substantial winnings and Wells’ confidence in a private system. It also described his play at trente-et-quarante, a card game. Applying roulette’s house edgematymatykaPrzewŏga kasynaCzyńść kożdyj stawki, kerõ kasyno strzednio zatrzimuje: 2,70% w europejskij ruletce.Czytej cŏłość → to his entire reported campaign would therefore be wrong.

A report of a win cannot, by itself, establish a repeatable advantage. Nor can a later loss prove exactly how an earlier win happened. To evaluate a gambling method, you need the actual rules, stakes, selection method and full record, including unsuccessful attempts.

twierdzynieco może dowiyśćczego niy może dowiyść
list podŏwŏ £40 000 w piyńć dniiże Wells tak twierdziōł, podug zeznań w procesiesprawdzōno suma abo połny zapis zakładōw
stōł potrzebowoł wiyncyj gotowiznykasa stołu była uzupełniōnoiże cŏłke kasyno zbankrutowało
grŏcz gŏdŏ, iże jego system fungujeiże grŏcz bōł pewny swojigowykŏzano matymatyczno przewŏga
wyrok za ôszustwoprzestympstwo i wyrok zapisane bez sōndôsobny wyrok za szwindel przi ruletce
Roztōmajte zapisy ôdpowiadajōm na roztōmajte pytania. Niy rōb z artykułu, ôskarżynio i wyroku tego samego rodzaju dowodu.

Piosnka

Fred Gilbert’s song became closely associated with Wells through Charles Coborn’s performances. Dating needs care: Quinn gives late 1891 for publication and a probable February 1892 first performance, while the IMSLP catalogue lists 1892. That disagreement is a reason to distinguish publication from performance, rather than present one unexplained year as settled.

The song helped preserve the story, but it is not a ledger of Wells’ bets or a source for the probabilitymatymatykaPrawdopodobiyństwoSzansa wyniku, ôd 0 do 1 abo ôd 0% do 100%. Jedyn numer: 1/37 = 2,70%.Czytej cŏłość → of his results.

Drugŏ wizyta i dalij

Wells wrōciōł na jesiyń tego samego roku i zaś wygroł, a potym stracił czyńść pieniyndzy przi pobycie na zima 1891–92. Pieniyndzmi inwestorōw hojnie płaciōł za luksusowy jacht Palais Royale, kery nikej niy dopłynōł do Monte Carlo. Pod kōniec 1892 francusko policyjŏ chyciyła go w Hawrze, a we marcu 1893 londyński sōnd skŏzoł go za ôszustwo na ŏsiym lŏt ciynżkij roboty. Wyszeł na wolność w 1899, w 1906 dostoł jeszcze trzi lata za inksze ôszustwo, a kole 1911 prowadziōł w Paryżu falszywy bank, kery ôbiecowoł 1% za dziyń, za co trafiōł do francuskigo heresztu. Umrził w Londynie w 1922. Kasyno, kere wypłaciło £40 000 w 1891 i zyskało na reklamie wiyncyj niż tela, zarobiło na nim fest dobrze.

Charles Wells
1891

Rodzōny w Hertfordshire.

lata 80. XIX wieku

Patynty i ôszukańcze plany inwestycyjne.

lip. 1891

Monte Carlo: pŏrã razy rozbijŏ bank; wygrŏwŏ ≈ £40 000.

1891–92

Wrŏcŏ; zaś wygrŏwŏ.

1893

Traci czyńść nazŏd. Piosnka, 1892. Jacht, kery nikej niy dopływŏ do Monako.

Czamu ta historyjŏ mŏ znaczynie

A memorable winner is not a test of a betting system. On a fair independent roulette game with negative-expectation bets, changing stakes according to past outcomes does not remove the house edge. But that general principle does not identify every bet Wells made or prove a precise probability for his reported winnings.

Read the story for what it reveals about publicity, confidence and evidence. Keep the mathematical model separate from historical details that the surviving records do not settle.

Pytania

Eli Wells ôszukiwoł?

Niy ma na to dowodōw przi stołach. Jego ôszustwa były kaj indzij.

Wiela je dzisiej wert £40 000 z 1891?

Pŏrã milijōnōw funtōw, podug wiynkszości miar.

Eli bank naprŏwdã bōł rozbity?

Kożdy stōł mioł rezerwã gotōwki; kej sie skōńczyła, stōł robiōł przerwã i prziniyszało sie wiyncyj. Kasynu nikej niy brakło pieniyndzy.

Chwila ôddychu

Kasyno straciło tydziyń i kupiło se stolecie reklamy.

Kasyno straciło tydziyń i kupiło se stolecie reklamy.

Źrōdła

  1. Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo. https://www.oldbaileyonline.org/record/t18930306-349
  2. Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349). https://robin-quinn.co.uk/on-this-day-125-years-ago-7-november-1891
  3. Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling. https://robin-quinn.co.uk/125-years-ago-a-song-propels-charles-wells-to-lasting-fame
  4. Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture. https://imslp.org/wiki/The_Man_Who_Broke_The_Bank_at_Monte_Carlo_(Gilbert,_Fred)
model: europejski, pojedyncze zerometodologijŏ ↗źrōdła ↗