Historyjŏ i kultura · Kōmpyndium · 5 min

Historyjŏ ruletki

Historyjŏ ruletki idzie bez niyudany ekspyrymynt fizyczny, paryski salōn gry, dwōch bratōw w niymieckim uzdrowisku i kasyno, kere zrobiło jednõ zielōnõ przegrōdkã europejskim standardym.

ilustracjŏ: koło z XIX wieku w Bad Homburg, rycina
wpisy
31
ôkres
1654–2026
jedyno zmiana na korzyść grŏcza
1843, pojedyncze zero
ôstatnio zmiana
2016, potrōjne zero

Przed kołym

Podstawy
  1. 1654
    Koło bez cylu

    Blaise Pascal, kej szukŏ perpetuum mobile, buduje fest dokładnie wyważōne krynciōnce sie koło. Maszina niy działŏ; koło ôstŏwŏ jako sprzynt prawie bez tarcia i na ôko losowy.

    Blaise Pascal: legynda ô kole ruletki
  2. 1657

    Pascal i Fermat: problym podziału stawki; ôczekiwano wartość.

  3. 1713

    Huygens wydŏwŏ piyrszy traktat ô ôczekiwanyj wartości.

    Zbieżność na dłōgo metã: prawo srogich liczb w ruletce
  4. 1762
    Roly-poly i E.O.

    W angielskich dōmach gry krynciōm sie koła z przegrōdkami parzystymi i niyparzystymi. Gry sōm dycki zaś zakazowane, co wypychŏ ich ôdmiany na kōntynynt.

    Fto wymyśloł ruletkã? Poczōntki ruletki
  5. 1762

    Jakob Bernoulli, Ars Conjectandi: prawo srogich liczb.

    System Martingale w ruletce

Gra

Ruletka sie pokazuje i rozszyrzŏ
  1. 1802
    Paryż, Palais-Royal

    Roman La Roulette Jaques’a Lablée ôpisuje koło z dwiōma przegrōdkami kasyna, 0 i 00, w dōmu gry w Palais-Royal. To je nojwczaśniyjszy połny ôpis dzisiyjszyj gry.

    Ruletka w literaturze
  2. 1841

    Amerykańske koła przidajōm przegrōdkã z ôrłym: trzi numery kasyna.

    François Blanc
  3. 1843
    Bad Homburg

    The casino’s history dates the Kurhaus opening to 1843, after the casino began in 1841. The Blanc brothers’ single-zero game offered a lower ordinary-bet edge than double zero: about 2.70% instead of 5.26%.

    Bad Homburg i kasyna w kurortach
  4. 1863
    Monte Carlo

    Kej hazard je zakazany w cŏłkich Niymcach, Blanc przejmuje kasyno w Monako, kere ledwie stoji. Monte Carlo stŏwŏ sie wzorym europejskij ruletki; jedne zero je jego standardym.

    Ruletka w Monte Carlo
  5. 1866

    Francyjŏ zakazuje kasyn; gra sie przenosi do niymieckich kurortōw.

    Roulettenburg Dostojewskigo
  6. 1868

    Bracia Blanc przejmujōm kōncesyjõ we Bad Homburgu.

    Casino de Monte-Carlo
  7. 1869

    Dostojewski, Grŏcz.

  8. 1872

    Cug ze Nicei do Monte Carlo.

Grŏcze i testy

Bicie koła i jego testowanie
  1. kole 1880
    Koło Jaggera

    Joseph Jagger, przedsiymbiorca ôd tekstyliōw z Yorkshire, kŏże zapisować wyniki kōł w Monte Carlo i stawiŏ na numery, kere padajōm za czynsto. Wygrŏwŏ fortuna; kasyno przestawiŏ koła, potym je wymiyniŏ.

    Joseph Jagger: strategijŏ w Monte Carlo
  2. 1891
    Czowiek, kery rozbiōł bank

    Charles Wells we pŏru dniach pŏrã razy wyprōżniŏ stōł ze żetonōw, z czego wychodzi piosnka z music-hallu. Dochodzynia niy znŏjdujōm żŏdnego systymu, ino szczyńście, a niyskorzij ôszustwa w inkszych sprawach.

    Chop, kery rozbiōł bank
  3. 1900

    Labouchère rozszyrzŏ we Londynie system skryślań.

    Test chi-kwadrat
  4. 1913

    Pearson wydŏwŏ test chi-kwadrat na danych ze spinōw z Monte Carlo.

    Złudzynie grŏcza
  5. 1931

    Francyjŏ zaś legalizuje kasyna we kurortach i miastach nad morzym.

    Koła ruletki w Las Vegas
  6. 1947

    26 czŏrnych po rzyndzie we Monte Carlo.

  7. 1953

    Nevada legalizuje hazard we kasynach.

    Strategijŏ Jamesa Bonda w ruletce
  8. 1961

    Ulam i von Neumann dajōm metodzie miano Monte Carlo.

    Kōmputery do ruletki
  9. 1985

    Fleming, Casino Royale: Bond stawiŏ we ruletce na dwa tuziny.

    Eudaemons

Dzisiejszo gra

Ekrany, studia i trzecie zero
  1. XX wiek
    Z uzdrowisk na ekrany

    Ruletka jedzie do Las Vegas z nazŏd przywrōcōnym podwōjnym zerym, potym w latach 90. XX wieku na stoły RNG (gyneratōr liczb losowych) online, a w piyrszyj dekadzie XXI wieku na koła ze studiōw puszczane na żywo.

    Europejsko a amerykańsko ruletka
  2. 2004

    Familijŏ García-Pelayo wyzyskuje skrziwiōne koła kole Madrytu; zakaz wstympu; sōndy znoszōm zakaz (2004).

    Gonzalo García-Pelayo: system na ruletkã
  3. 2005–07

    Piyrsze kasyna online z ruletkōm RNG.

    Ruletka w Wielkij Brytaniji
  4. 2006

    Ruletka z krupiyrym na żywo puszczano ze studiōw; Ryga i Malta stŏwajōm sie ôśrodkami.

    Jak działŏ ruletka na żywo
  5. 2012

    Ekipa ze Ritza wygrywŏ £1,3 mln, przewidujōnc kulkã; ôbiecowanego lasera nikej niy znŏleźli; bez ôskarżyń.

    Fizyka koła ruletki
  6. 2013

    Brytyjski Gambling Act: połne licyncjōnowanie hazardu na ôdległość.

    Ruletka w USA
  7. 2018

    Small i Tse wydŏwajōm fizykã przewidowanio ruletki.

  8. 2021

    New Jersey ôtwiyrŏ regulowane kasyna online.

    Ruletka w Europie
  9. 2026

    Ruletka z potrōjnym zerym na Las Vegas Strip.

    Koła ruletki w Las Vegas

Jedna linijka, kero sie liczy

The house edge comes from the outcome probabilities, payouts and rules for zero. Removing a house pocket can improve it; half-back rules and special payouts can change it too. A new screen or a famous winner does not, by itself, establish a different edge. For example, a fair wheel with n equally likely pockets and a straight-up profit of 35 to 1 has expected profit 36/n − 1 per unit wagered. That formula needs a different payout term when a game changes the straight-up return. Historical dates help explain how games developed, but the actual paytable determines the calculation.

Pytania

Kero data budzi nojwiyncyj zwad?

Data Pascala. Eksperymynty z kołym sōm prawdziwe; zwiōnzek z ruletkōm je ino tradycyjny.

Kej porzōndek numerōw na kole bōł ustalōny?

We XIX wieku; europejski porzōndek, kery sie dzisiej używŏ, bōł sztandardym we czasach Monte Carlo.

Jakŏ je nastympno data?

Bezma regulacyjno. Koło je skōńczōne.

Chwila ôddychu

Dwa i pōł stulecio, jedna poprawa, dwa pogorszynia, moc ôpowieści.

Dwa i pōł stulecio, jedna poprawa, dwa pogorszynia, moc ôpowieści.

Źrōdła

  1. Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling. https://sidoli.w.waseda.jp/Pascal_Fermat_correspondence_1654.pdf
  2. Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture. https://www.dictionnaire-academie.fr/article/A4M0448
  3. Bass, T. A. The Eudaemonic Pie. https://www.spielbank-bad-homburg.de/historie/
  4. Thorp, E. O. „Optimal gambling systems for favorable games.” https://www.montecarlosbm-corporate.com/the-company/history/
  5. Chellel, K. „The Gambler Who Beat Roulette.” https://www.oldbaileyonline.org/record/t18930306-349
  6. Shelley, R. Roulette Wheel Study. https://jhanley.biostat.mcgill.ca/bios601/Proportion/Pearson1900.pdf
  7. Nicholas Metropolis, The Beginning of the Monte Carlo Method, 1987 https://mcnp.lanl.gov/pdf_files/Article_1987_LAS_Metropolis_125--130.pdf
  8. Edward O. Thorp, The Invention of the First Wearable Computer https://www.cs.virginia.edu/~evans/thorp.pdf
  9. Evolution, historyjŏ firmy na dziesiynciolecie, 2016 https://www.evolution.com/news/10th-anniversary-celebrations-evolution-live-casino/
  10. New Jersey Casino Control Commission, historyjŏ https://nj.gov/casinos/about/history/
  11. Sōnd Nojwyższy USA, Murphy v. NCAA, 2018 https://www.law.cornell.edu/supremecourt/text/16-476
  12. Vegas Advantage, przeglōnd ruletki, ôstatnio aktualizacyjŏ 15 moja 2026 https://vegasadvantage.com/las-vegas-table-game-survey/roulette/